BAŞLIYORUZ
Tüm okuyucularımıza selamlar. Temmuz sayımız ile birlikte ekonomi, teknoloji ve spor konularında sizlerle paylaşımlar içerisinde olacağım. Kısaca sizlere kendimi tanıtmak istiyorum. Ben Mert Murat MERTADAM, Vergi Hukuku uzmanı bir Mali Müşavirim. Spor hayatıma Karşıyaka Spor kulübünde tenis şubesinde başladım. Sonrasında altyapıda futbol branşında devam ettim. 2003-2014 yılları arasında toplam 12 sezon Futbol hakemliği yaptım. 2015-2018 yılları arasında da gözlemci olarak MHK’ye bağlı olarak İzmir 4. Bölgede görev aldım.
Sizlerle ilk buluşmamızı ekonomiden bir başlık ile yapacağım. Son zamanlarda sıkça işittiğinizi varsaydığım UTTS bu ayki irdeleyeceğim konu olacak, herkese iyi okumalar.
BU GİDER, GİDER Mİ?
Muhtemelen kendiniz, bir aile bireyiniz yahut bir yakınınız firma sahibidir. Değilse bile en azından çalıştığınız kurum veya kuruluşta bu diyaloğa kulak aşinalığı yaşamışsınızdır. “Bu ay KDV ödemesi çok çıkıyor işleme almadığımız bir giderimiz var mıydı?” İşte bu ve benzeri cümlelerde geçen “GİDER” kelimesi konumuzun temelini oluşturuyor. İşletmede kullanılan çeşitli araçlar mevcut olabilir. Bu araçlar işverenin tahsisinde olduğu gibi personele de zimmetlenmiş olabilir. Ancak gün sonunda bu araçlar için yapılan giderler, işletmenin gider kalemlerinden biri oluşturmaktadır.
Araç için yapılan, tamir-bakım-onarım, yakıt ve otopark gibi harcamalar, giderler olarak kabul edilen başlıca harcamalar olarak karşımıza çıkmakta. Bu harcamaların tamamı Aralık 2019 tarihinden önce gider olarak gösterilebilinirdi. Ancak şirket araçlarının iş dışında da kullanıldığı, özellikle iş veren veya personel tarafından mesai saatleri dışında kullanılmasına karşın giderlerin şirkete aktarılmasının önüne geçilmesi maksatlı kısıtlamaya gidildi. 7 Aralık 2019 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile araç giderlerinin %70’inin gider olarak gösterilmesi kısıtına geçildi. Böylelikle 1000TL yakıt alan bir aracın sadece 700 lirası işletmede gider olarak kaydedilecekti. Yapılan düzenleme ile daha doğru vergi hesaplanmasına geçilmesi planlandı ve kısmen öyle de oldu.
UTTS NE Kİ?
Geçen 5 yıllık süreçte başka bir husus daha vergi denetmenlerinin dikkatini çekti. Şirkete kayıtlı olmayan araçların giderlerinin de gider olarak gösterildiği veya fazladan şirketin kiraladığı gözüken ama gerçekte şirket adına kullanılmayan araçların giderlerinin kayda alındığı belirlenmiştir. Vergi kaçakçılığının ve usulsüz fatura kullanımının önüne geçebilmek için bir sistem oluşturuldu: UTTS
Ekim 2023 tarihli Resmi Gazetede ilk defa karşımıza çıkan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) 01 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırıldı. Kısaca sistemin çalışma mantığı şu şekildedir; Aracın yakıt deposunun girişine takılan bir aparat ile akaryakıt istasyonundaki pompada takılı diğer aparat vasıtasıyla aracın bilgilerinin direkt faturaya yansıtıldığı bir sistem. Tabi ki bu bilgilere, araca montaj edilen aparatın takılmasından önce online olarak sistem üzerinden işletme tarafından ruhsat ve vergi levhası gibi bazı evrakların kaydedilmesi neticesinde ulaşılabilinmekte. Tüm bu sistem Darphane tarafında sağlanmakta ve kontrol edilmektedir.
NEREDE ? NASIL ? NE ZAMAN ? NE KADAR ?
Eğer aracın harcamalarının gerçek veya tüzel kişi olarak giderleştirme durumu mevcut ise UTTS’yi taktırmak zorunlu hale gelmiştir. Diğer taraftan 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan bu sistem, yapılan ilk erteleme ile 30 Nisan 2025’e, son erteleme ile de 30 Haziran 2025 tarihine kadar uzatılmıştı.
Bu zorunluluk sadece firmaya kayıtlı araçlar için değil, firma tarafından kiralanan araçlar için de geçerli olmakta. Bu bağlamda vergi kaçakçılığının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
UTTS’de dikkat edilmesi gereken bir diğer husus; montajı yapılan aparatın araca özel olması. Plakanın değişmesi, taşıtın satılması gibi hususlarda tekrardan yeni bir montaj işleminin yapılaması zarureti oluşmaktadır.
UTTS’nin firmaya faydaları da vardır. Özellikle anlaşmalı uygulamalar sayesinde akaryakıt istasyonlarında otomatik ödeme yöntemleri ve avantajlı fiyatlara yakıt alma imkânı oluşmaktadır.
Yazım boyunca bahsettiğim montaj konusu da gözünüzü korkutmasın. Anlaşmalı kurumlar tarafından 15 dakikalık bir süreçte montaj gerçekleştiriliyor. Bilgisayar veya mobil cihazlar ile online olarak kayıt, başvuru ve ödeme sonrası verilen barkod ile herhangi bir montaj biriminden işinizi tamamlayabilirsiniz. An itibariyle 2.791,45TL karşılığında sisteme geçilebilmekte. Ödemeler darphanenin sisteminde online olarak yapılmakta. Montaj sürecinde sizden hiçbir ücret talep edilememektedir.
Umarım her yerde duyan ama aklından “Nedir ya bu UTTS ?” diyenleriniz için tatmin edici bir yazı olmuştur. Tüm okuyucularıma, Türkiye genelinde olağandan sıcak geçen bu yaz aylarında sağlıklarına dikkat ederek, tüm sevdikleri ile mutlu ve huzurlu günler diliyorum. Gelecek ay görüşmek dileğiyle esen kalın.
